Straeon Cynaliadwyedd

Diweddarwyd y dudalen: 08/10/2026

Mae gweithredu er budd yr hinsawdd yn rhywbeth y gall pawb fod yn rhan ohono. I ddechrau sgyrsiau am gynaliadwyedd, buom yn siarad â staff o wahanol dimau a rolau ar draws y sefydliad. O weithwyr rheng flaen i reolwyr, roedden nhw'n rhannu beth mae gweithredu er budd yr hinsawdd a chynaliadwyedd yn ei olygu iddyn nhw a sut mae'n effeithio ar eu gwaith a'u bywyd bob dydd gartref.

Os hoffech gymryd rhan a dweud eich barn am gynaliadwyedd a chael eich cynnwys yn y Straeon Cynaliadwyedd, dilynwch y ddolen a llenwch ffurflen Microsoft.

Cymryd Rhan

Wendy Walters

Beth yw eich rôl yn y Cynor a beth mae cynaliadwyedd yn ei olygu i chi?

Fel y Prif Weithredwr, fy rôl yw darparu arweinyddiaeth strategol i'r Cyngor, gan sicrhau ein bod yn darparu gwasanaethau o ansawdd uchel, yn gwneud y defnydd gorau o adnoddau cyhoeddus ac yn gweithio gyda phartneriaid i wella canlyniadau i'n cymunedau. Rwy'n gyfrifol am helpu'r sefydliad i gyflawni ei weledigaeth hirdymor wrth gydbwyso blaenoriaethau cymdeithasol, amgylcheddol ac economaidd.

I mi, mae cynaliadwyedd yn ymwneud â gwneud penderfyniadau sy'n diwallu anghenion y genhedlaeth hon heb gyfaddawdu gallu cenedlaethau'r dyfodol i ddiwallu eu hanghenion eu hunain. Mae'n golygu creu cymunedau gwydn, diogelu ein hamgylchedd, cefnogi economi leol gref a sicrhau bod gwasanaethau cyhoeddus yn parhau i fod yn effeithiol ac yn fforddiadwy yn y blynyddoedd nesaf.

Sut ydych chi'n teimlo bod cynaliadwyedd yn cynnwys eich rôl?

Mae cynaliadwyedd yn ystyriaeth allweddol ym mron pob agwedd ar fy rôl. P'un a ydyn ni'n datblygu polisïau, buddsoddi mewn seilwaith, cynllunio gwasanaethau neu reoli ein hystad, mae'n rhaid i ni ystyried effeithiau amgylcheddol, cymdeithasol ac ariannol hirdymor wrth wneud penderfyniadau.

Fel y Prif Weithredwr, mae gen i gyfrifoldeb i sicrhau bod cynaliadwyedd yn cael ei ymgorffori ar draws y sefydliad yn hytrach na chael ei thrin fel mater annibynnol. Mae hyn yn cynnwys cefnogi ein huchelgeisiau sero net, hyrwyddo teithio a chaffael cynaliadwy, annog arloesedd a sicrhau bod ystyriaethau o ran yr hinsawdd yn cael eu hadlewyrchu yn ein prosesau cynllunio strategol a gwneud penderfyniadau.

Pa agwedd ar yr amgylchedd sy'n ei olygu fwyaf i chi a pham?

Yr agwedd ar yr amgylchedd sy'n golygu fwyaf i mi yw diogelu a gwella ein hadnoddau naturiol ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol. Mae hyn yn cynnwys ein mannau gwyrdd, bioamrywiaeth, afonydd, arfordir a chefn gwlad.

Mae'r asedau amgylcheddol hyn yn sylfaenol i iechyd a llesiant yn ein cymunedau, yn cyfrannu at ffyniant economaidd trwy dwristiaeth a hamdden, ac yn chwarae rhan hanfodol wrth fynd i'r afael â newid yn yr hinsawdd. Rwy'n credu bod gyda ni gyfrifoldeb i fod yn geidwaid da o'r amgylchedd fel y gall cenedlaethau'r dyfodol fwynhau'r un manteision ag yr ydym yn eu  gwneud heddiw.

Beth ydych chi'n ei wneud yn y gwaith/cartref i fod yn fwy cynaliadwy a helpu i ddiogelu'r amgylchedd?

Yn y gwaith, rwy'n annog arferion gweithio digidol i leihau'r defnydd o bapur, cefnogi cyfarfodydd rhithwir lle bo hynny'n briodol i leihau teithio a hyrwyddo defnydd effeithlon o ynni ac adnoddau ar draws y sefydliad.

Yn y cartref, rwy'n ceisio gwneud dewisiadau sy'n fwy ymwybodol o'r amgylchedd yn fy mywyd. Mae hyn yn cynnwys ailgylchu, lleihau gwastraff, arbed ynni a dŵr, cefnogi busnesau lleol lle bo'n bosibl a dewis opsiynau teithio cynaliadwy pryd bynnag y bo'n ymarferol. Er na all unrhyw unigolyn ddatrys heriau amgylcheddol ar ei ben ei hun, gall camau bach o hyd ac o hyd wneud gwahaniaeth ystyrlon.

Pa gyngor fyddech chi'n ei roi i rywun sydd eisiau bod yn fwy cyfeillgar i'r amgylchedd?

Fy nghyngor fyddai dechrau'n raddol a chanolbwyntio ar newidiadau y gellir eu cynnal dros amser. Gall pobl weithiau deimlo fod yr heriau amgylcheddol yn ormod, ond mae pob cam bach yn gwneud gwahaniaeth.

Sian E Williams

Beth yw eich rôl yn y Cyngor a beth mae cynaliadwyedd yn ei olygu i chi?

Rwy'n Gynorthwyydd Rheoli Datblygu yn y Tîm Mwynau a Gwastraff, sy'n delio â phrosesu ceisiadau cynllunio ar gyfer safleoedd mwynau a gwastraff a hefyd cynnal monitro datblygiad parhaus safleoedd mwynau.

Mae'n dipyn o ateb gwerslyfr, ac nid wyf yn ymddiheuro am hynny gan na allaf feddwl am ffordd well o'i roi! Ond mae cynaliadwyedd i mi yn ymwneud â darparu ar gyfer anghenion heddiw heb gyfaddawdu ar anghenion a llesiant cenedlaethau'r dyfodol. Mae'n ymwneud ag ystyried y dyfodol ym mhopeth rydyn ni'n ei wneud heddiw.

Sut ydych chi'n teimlo bod cynaliadwyedd yn cynnwys eich rôl?

Mae cynaliadwyedd yn rhan annatod o'n rôl ym maes Mwynau a Gwastraff yn ogystal â'r tîm cynllunio ehangach. Yn Mwynau a Gwastraff yn benodol, rydym yn rhoi pwyslais cryf ar adfer safleoedd mwynau sy'n cael ei ystyried yn gynnar yn y cam cynllunio, cyn i unrhyw raw hyd yn oed fynd i mewn i'r ddaear! Yn ôl eu natur, mae chwareli, mwyngloddiau a safleoedd gwastraff wedi newid y dirwedd lle maent wedi'u lleoli ond nid oes angen i hynny fod yn beth negyddol. Yn aml mae hyn yn golygu creu cynefinoedd newydd ac rwy'n gweld hyn yn aml pan fyddaf ar fy ymweliadau safle. Mae safleoedd mwynau yn ddatblygiadau dros dro sy'n aml, trwy eu caniatâd cynllunio, yn gorfod cael eu hadfer ar ôl eu defnyddio. Hyd yn oed tra'n weithredol, gall chwareli ddarparu cartref i ystod amrywiol o rywogaethau y mae'r rhan fwyaf o weithredwyr chwarel yn fwy na pharod i weithio o'u cwmpas. Rydym hefyd yn annog yn gryf gynhyrchu a phrosesu agregau eilaidd ac agregau wedi'u hailgylchu mewn safleoedd mwynau, gan fod hyn yn lleihau, i ryw raddau, y ddibyniaeth ar weithio cronfeydd newydd o agregau crai ac yn cefnogi'r economi gylchol. Gall yr hyn a ystyriwyd unwaith yn ddeunyddiau i'w taflu mewn safleoedd mwynau flynyddoedd yn ôl bellach gael eu defnyddio mewn gwahanol ddiwydiannau, diolch i welliannau mewn technoleg, sy'n wych i'w weld!

Pa agwedd ar yr amgylchedd sy'n ei olygu fwyaf i chi a pham?

Fy marn i yw nad yw'r amgylchedd yn cynnwys llawer o wahanol elfennau ar wahân ond yn hytrach, mae'n system sy'n cynnwys cydrannau sy'n rhyng-gysylltiedig. Mae pob un mor bwysig â'r llall ac os yw un yn cael ei effeithio, mae'n cael effaith ar bob un arall. Mae angen cadw cydbwysedd cain, ac mae'n ymwneud â chynnal y cydbwysedd hwnnw o fewn pob elfen. Rwy'n credu pe bawn i'n gorfod dewis un byddwn i'n dewis newid yn yr hinsawdd, gan mai dyna'r man cychwyn ar gyfer cymaint o elfennau eraill o'r amgylchedd y mae cymaint o rywogaethau yn dibynnu arnynt.

Beth ydych chi'n ei wneud yn y gwaith/cartref i fod yn fwy cynaliadwy a helpu i ddiogelu'r amgylchedd?

Wel, mae gen i gar cwbl drydan ac rwy'n defnyddio cyflenwr moesegol ar gyfer fy nefnydd o ynni. Rwyf hefyd wrth fy modd â garddio – mae gen i ardal wyllt, heb ei dorri yn fy ngardd, wedi plannu blodau a choed ar gyfer peillwyr ac wedi cloddio pwll bywyd gwyllt sef fy hoff brosiect gardd a'r un mwyaf gwerth chweil, yn ogystal â thyfu amrywiaeth eang o ffrwythau a llysiau.

Pa gyngor fyddech chi'n ei roi i rywun sydd eisiau bod yn fwy cyfeillgar i'r amgylchedd?

 Mae cymaint o bethau bach y gallwn ni i gyd eu gwneud, sydd gyda'i gilydd yn gwneud gwahaniaeth go iawn! Ni waeth beth yw maint eich gardd, p'un a oes gennych ardd hyd yn oed! P'un a ydych chi'n byw yn y dref neu yn y wlad, dechreuwch gydag un peth i weld ble mae hynny'n mynd â chi. Bydd cenedlaethau'r dyfodol yn diolch i chi amdano!