Canllawiau Cysylltiadau Personol Agos a Pherthnasoedd - Mehefin 2026
Yn yr adran hon
- 1. Cyflwyniad
- 2. Cwmpas
- 3. Egwyddorion
- 4. Rolau a Chyfrifoldebau
- 5. Diffiniad o Gysylltiadau / Perthnasoedd Personol Agos
- 6. Diffinio Sefydliad neu Dîm Perthnasol neu Faes Gwaith
- 7. Recriwtio a Phenodi Gweithwyr
- 8. Gofyniad i Ddatgelu Cysylltiad Personol Agos
- 9. Perthynas Rhwng Ymgeisydd a Rheolwr neu Gydweithwyr yn y Tîm
- 10. Awdurdod i Benodi
- 11. Methu â Rheoli Materion yn Effeithiol
- 12. Perthynas yn Dirwyn i Ben
- 13. Materion o Ran Ymddygiad neu Berfformiad
- 14. Cysylltiadau Personol Agos Rhwng Gweithiwr a Phlentyn/Person Ifanc neu Oedolyn sy'n Agored i Niwed
- 15. Cydweithwyr sy'n Cael eu Heffeithio Gan Gysylltiad Personol Agos
- 16. Llunio Geirdaon
- 17. Rheoliadau Ariannol
- 18. Cysylltiadau â Chontractwyr neu Ddarpar Gontractwyr
- 19. Methu â Datgelu Cysylltiadau Personol Agos
- 20. Sicrhau Cyfle Cyfartal
- ATODIAD 1 - Datganiadau Buddiannau Personol Swyddogion
- ATODIAD 2 - Protocol Perthynas
10. Awdurdod i Benodi
Pan fydd y rheolwr penodi, ar ôl ystyried yr holl ffactorau uchod, yn ystyried y gallai ymgeisydd gael ei benodi'n benodol er bod ganddo gysylltiad personol agos â rhywun, mae'n rhaid iddo drafod y penodiad hwnnw gyda'i Gyfarwyddwr neu Bennaeth Gwasanaeth neu swyddog enwebedig.
I osgoi unrhyw gwestiynau yn y dyfodol, mae'n ofynnol i'r rheolwr penodi wneud cofnod ysgrifenedig yn datgan bod y penderfyniad i benodi, er gwaetha'r ffaith bod perthynas wedi'i ddatgan, wedi'i wneud gydag awdurdod priodol. Dylid cadw'r cofnod hwn gyda ffurflen gais wreiddiol yr ymgeisydd ar ei ffeil bersonél a gedwir gan Adnoddau Dynol.
Enghraifft:SefyllfaPeter yw'r Rheolwr recriwtio ar gyfer swydd newydd sy'n cael ei hysbysebu. Mae Peter yn chwarae golff gyda'i frawd ar y penwythnos ac mae wedi cael gwybod bod ei frawd wedi gwneud cais am y swydd y mae wedi'i hysbysebu. Ymateb y Rheolwr Bydd angen i Peter ddatgan hyn i'w Bennaeth Gwasanaeth ac ni fydd yn rhan o'r broses benodi. Os bernir mai brawd Peter yw'r ymgeisydd gorau yn dilyn cyfweliad ac y byddai'n gweithio yn yr un tîm neu sefydliad â Peter, dylid ystyried a thrafod goblygiadau hyn ar ddiwedd y broses ddethol. Pan fydd y Rheolwr penodi o'r farn y gallai'r ymgeisydd gael ei benodi’n briodol, er gwaethaf y datganiad, mae'n rhaid iddo drafod y penodiad hwnnw gyda'i gyfarwyddwr neu bennaeth gwasanaeth neu swyddog enwebedig. |
Pan fydd perthynas bersonol agos yn ffurfio rhwng rheolwr ac aelod o'r tîm, dylai'r uwch-reolwr priodol ar gyfer y tîm neu'r maes gwasanaeth, mewn ymgynghoriad â'r Tîm Adnoddau Dynol, drafod y canlynol gyda'r ddau weithiwr:
Gwneud trefniant goruchwylio / rheoli llinell arall yn achos yr aelod o’r tîm ar gyfer materion sy'n ymwneud â gwrthdaro buddiannau posibl. Mae'r rhain yn cynnwys materion sy'n ymwneud â chyflog, dyrchafiad, cyfle swydd a materion disgyblu. Fel arfer, bydd hyn yn golygu newid yr agwedd o ran trefniadau rheoli llinell, fel bod yr aelod o'r tîm yn cael ei oruchwylio gan reolwr arall,2 ond bod y gwaith o reoli swyddogaethau sy'n gysylltiedig â gwaith yn aros yr un peth.
Ystyried unrhyw faterion gweithredol eraill a allai godi a sut y gellir eu rheoli. Y materion gweithredol penodol mewn perthynas â chyfrifoldebau ariannol y mae angen eu hystyried yw gwahanu dyletswyddau, cywirdeb a mesurau diogelwch ariannol eraill yn y Rheoliadau Gweithdrefnau Ariannol. Gallai materion mwy cyffredinol gynnwys yswiriant, yn enwedig mewn timau bychain.
Asesu unrhyw effaith ar ddefnyddwyr gwasanaeth a'r cyhoedd, gan gynnwys materion sy'n ymwneud ag ymddiriedaeth a hyder a delwedd gyhoeddus yr awdurdod.
Ystyried a yw'n briodol i roi gwybod am yr addasiadau y cytunwyd arnynt ac ati i gydweithwyr eraill yn y tîm / gweithle er mwyn rheoli unrhyw bryderon.
Dylai disgwyliadau gael eu diffinio a'u rheoli'n glir fel sy'n briodol. Gweler ffurflen Atodiad 2; dylid defnyddio hwn i gofnodi'r protocol y cytunwyd arno rhwng y rheolwr ac aelod o'r tîm.
Enghraifft
Sefyllfa
Oherwydd iddi dystio ymddygiad penodol rhyngddynt, mae gan Mary reswm i gredu bod Michael, un o'r arweinwyr tîm y mae hi'n ei reoli, mewn perthynas ramantus ag un o'i gydweithwyr (y mae ef yn ei rheoli'n uniongyrchol), Clare.
Ymateb y Rheolwr
Mae Mary yn galw cyfarfod preifat gyda Michael a Clare, yn nodi ei harsylwadau, ac yn gofyn a ydyn nhw, mewn gwirionedd, mewn perthynas ai peidio. Mae Michael a Clare yn datgan eu bod mewn perthynas ac mae Mary yn darparu datganiad Cod ymddygiad personol iddynt i'w gwblhau a'i ddychwelyd. Mae Mary'n esbonio'r protocol perthynas gyda'r ddau barti, ac maent yn cytuno ar hyn a'i lofnodi.
2 Sylwer y gallai newidiadau i gyfrifoldeb rheolwr llinell arwain at ail-werthuso swydd y rheolwr ac y gallai effeithio ar y radd.