Rôl y Cydymaith yn ystod y Broses Ddisgyblu ac Achwyniadau

Yn yr adran hon

Argraffwch y dudalen hon

2. Pryd mae’r hawl yn berthnasol?

Mae gan gyflogeion yr hawl statudol i gael cydymaith lle gallai'r cyfarfod disgyblu arwain at y canlynol:

  • rhoi rhybudd ffurfiol i’r cyflogai (h.y. rhybudd a fydd yn cael ei roi ar gofnod y cyflogai);
  • cymryd rhai camau disgyblu eraill (megis diraddio neu ddiswyddo) neu gamau eraill; neu
  • cadarnhau rhybudd neu ryw weithred ddisgyblu arall (megis gwrandawiad apêl).

Mae gan gyflogeion hawl statudol i ddod â chydymaith gyda hwy i gyfarfod achwyniad sy’n ymdrin â chŵyn ynghylch dyletswydd sydd ar y cyflogwr tuag at y cyflogai, er enghraifft os ceir achos o dorri deddfwriaeth neu un o’r telerau mewn contract.

Nid oes hawl statudol i gael cydymaith mewn trafodaethau anffurfiol, sesiynau cwnsela neu gyfarfodydd ymchwilio. Nid yw cyfarfodydd sy'n ymchwilio i fater yn gyfarfodydd disgyblu. Os daw'n amlwg y gallai fod angen cymryd camau disgyblu ffurfiol, yna dylid ymdrin â hyn mewn cyfarfod ffurfiol lle bydd gan y cyflogai hawl statudol i gael cydymaith.

Fodd bynnag, bydd yr Awdurdod yn ymestyn yr hawl i ofyn am gydymaith i gyflogai sy'n destun ymchwiliad anffurfiol ar yr amod nad yw hyn yn oedi'r broses yn ormodol.