Y Polisi a'r Weithdrefn Ailstrwythuro - Awst 2026

6. Newid

Er mwyn i'r Awdurdod allu addasu i ofynion sy'n newid, bydd angen newidiadau o bryd i'w gilydd mewn rolau, cyfrifoldebau a/neu arferion gwaith. Mae hyblygrwydd yn hanfodol a disgwylir i weithwyr dderbyn newidiadau rhesymol a all gynnwys newid teitl swydd, llinellau atebolrwydd, a newidiadau cymharol fach mewn proffiliau swydd. Mae'n hollbwysig cyfathrebu a chynnal dialog â'r gweithwyr dan sylw dan y fath amgylchiadau a rhaid rhoi cyfle i weithwyr fynegi eu barn a gwneud awgrymiadau. Dylid rhoi rhybudd rhesymol (yn gymesur â hyd a lled y cynnig) ynghylch unrhyw newidiadau, ac i'r graddau sy'n ymarferol, dylai fod cymorth i addasu i'r ffordd newydd o weithio. Yn dibynnu ar faint y newid a gynllunnir, efallai y bydd yn ofynnol cynnal cyfnod ymgynghori statudol.

Mae newid yn gallu digwydd ar sawl ffurf:

A) Gall fod ar ffurf 'amrywio contract' oherwydd y newidiadau sy'n ofynnol o ran darparu gwasanaethau, cwtogi ar wasanaethau, gwneud arbedion effeithlonrwydd ac o ran gofynion eraill. Ni ellir newid contractau cyflogaeth heb gytundeb y gweithiwr. Gall eich Partner Busnes Adnoddau Dynol eich cynghori sut y gellir ymdrin â'r broses hon a hefyd, y camau i'w cymryd os yw gweithiwr yn gwrthod y newid.

B) Gall newid fod ar ffurf 'Trosglwyddo Ymgymeriadau (Diogelu Cyflogaeth) – TUPE'. Trosglwyddiad busnes y mae'r Rheoliadau'n berthnasol iddo yw 'trosglwyddiad TUPE'. Mae'r Rheoliadau'n diogelu gweithwyr pan fydd perchenogaeth y busnes y maent yn gweithio iddo yn newid dwylo drwy ddarparu bod eu contractau cyflogaeth yn trosglwyddo'n awtomatig i'r cyflogwr newydd. Mae'r Rheoliadau'n berthnasol pan fo'r cyfan neu ran o fusnes neu ymgymeriadau'r cyflogwr yn cael eu trosglwyddo ar ffurf 'busnes gweithredol' i gyflogwr arall. Maent hefyd yn berthnasol i "newid mewn darpariaeth gwasanaeth" lle bydd contract cyflawni swyddogaeth yn cael ei roi i gyflenwr allanol, yn dod yn gontract mewnol unwaith eto, neu'n cael ei drosglwyddo i gontractwr newydd. Bydd newid mewn darpariaeth gwasanaeth yn digwydd os bydd:

  • Gwasanaeth a oedd gynt yn cael ei ddarparu gan y cleient yn cael ei gontractio allan i drydydd parti;

  • Contract i ddarparu gwasanaeth yn cael ei roi i gontractwr gwahanol ar ôl proses dendro; neu

  • Cleient yn dod â gwasanaeth, yr arferid ei gyflawni gan gontractwr, yn ôl yn fewnol eto.

Gellir cael rhagor o gyngor ynghylch TUPE gan eich Partner Busnes Adnoddau Dynol.

Gall newid fod ar ffurf posibilrwydd 'Dileu Swyddi' (gweler y Broses Dileu Swyddi). Bydd dileu swydd yn digwydd pan gaiff gweithwyr eu diswyddo oherwydd bod y cyflogwr wedi/yn bwriadu rhoi'r gorau i gynnal y busnes at y dibenion y cyflogwyd y gweithiwr neu yn y man lle cyflogwyd y gweithiwr, neu fod gofynion y busnes am weithwyr i wneud math penodol o waith neu ei wneud yn y man lle'u cyflogwyd, wedi dod i ben neu leihau neu y disgwylir i'r gofynion hynny ddod i ben neu leihau. Gallwch gael rhagor o gyngor am ddileu swyddi gan eich Partner Busnes Adnoddau Dynol.