Canllawiau Ynghylch Contract Cyfnod Penodol/Dros Dro - Awst 2026

4. Y Gwahaniaethau Rhwng Contract Cyfnod Penodol a Chontract Dros Dro

Rhoddir contract cyfnod penodol i weithiwr pan fydd y dyddiad gorffen neu hyd y contract yn hysbys. Rhaid i'r contract nodi'n glir y rheswm dros y statws cyfnod penodol er mwyn canfod yr elfennau penodol hynny o'r rôl a allai arwain at daliad dileu swydd, neu ai diben y rôl yw cyflenwi, ôl-lenwi ac ati.

Rhoddir contract dros dro i weithiwr pan na fydd y dyddiad gorffen neu hyd y contract yn hysbys, ond bydd y contract yn nodi'r cyfnod a ddisgwylir. Yn ogystal, dylai'r contract nodi'r rheswm dros y statws dros dro.

Pan fydd gweithiwr ar gontract dros dro neu gyfnod penodol am y rhesymau canlynol, bydd y gweithiwr yn gymwys i gael taliad dileu swyddi, os bydd ef/hi wedi cyflawni dwy flynedd neu fwy o wasanaeth di-dor:

• Cwblhau tasg benodol, megis gwaith prosiect sy'n dibynnu ar gyllid allanol a bydd y swydd yn dod i ben ar ôl i'r cyllid ddod i ben neu os na fydd modd dod o hyd i ragor o gyllid.

• Cwblhau tasg benodol.

• Mae'r gweithiwr wedi cael ei recriwtio i ddarparu staff ychwanegol ac mae'r galw am y gwasanaethau'n lleihau neu'n dirwyn i ben.

Mewn achosion o'r fath, y rheswm dros ddiswyddo bydd dileu swydd.

Enghreifftiau o pan fydd contract tymor penodol neu gontract dros dro yn cael ei roi i weithwyr pan mai'r rheswm dros y diswyddo yw "rheswm sylweddol arall”:

• Cyflenwi ar gyfer absenoldeb mabwysiadu/mamolaeth/rhiant.

• Cyflenwi ar gyfer prif ddeiliad swydd sydd ar secondiad.

• Cyflenwi ar gyfer swydd wag wrth ymgymryd â'r broses recriwtio (dim ond ar gyfer swyddi gwag cymeradwy).

• Cyflenwi ar gyfer absenoldeb tymor hir e.e. salwch.

Mewn achosion o'r fath, nid yw'r gweithiwr fel arfer yn gymwys i gael taliad diswyddo. Dylid defnyddio contractau cyfnod penodol neu dros dro ar gyfer swyddi gwag cymeradwy yn unig; ni ddylid defnyddio'r contractau hyn i gyflenwi ar gyfer swydd sydd yn disgwyl cymeradwyaeth/cyllid.

Ni ddylid defnyddio contractau cyfnod penodol/dros dro i greu 'cyfnod prawf' er mwyn gwerthuso addasrwydd ymgeisydd ar gyfer y swydd. Dylai Penaethiaid Gwasanaeth a Rheolwyr reoli perfformiad gwael/annerbyniol yn unol â'r Polisi a'r Gweithdrefnau Galluogrwydd neu Ddisgyblu. Yn arbennig, lle bo hynny'n berthnasol, dylid gwneud defnydd effeithiol hefyd o gyfnod prawf y gweithiwr, fel y manylir ym Mholisi a Gweithdrefn Rheoli Cyfnod Prawf Gweithwyr.